Κήποι του κόσμου: Τασκένδη, Ουζμπεκιστάν

(Το τοστ αυτό είναι εξαιρετικά αφιερωμένο στη μάνα-κουράγιο, που είχε πρωτοδεί τους κήπους δαύτους όταν ακόμη τα δέντρα πήγαιναν δημοτικό)

Είναι Αύγουστος, η ζέστη αφόρητη και φορητή ενίοτε. Πας εδώ, ζέστη. Πας πιο εκεί, πάλι ζέστη. Την κουβαλάς μαζί σου. Κι όμως. Στην καυτή έρημο του Ουζμπεκιστάν υπάρχει μία όαση, όπου τα νερά είναι άφθονα και τα δέντρα πελώρια: η Τασκένδη. Να, δες πώς φαίνεται η πόλη από τον πύργο της τηλεόρασης. Όλο δέντρα!

Οπ, έχει και νεροπάρκο με νεροτσουλήθρες! Πολύ τρέντι ομολογουμένως, να φανταστείς υπήρχε και πριν 40 χρόνια! Το κακό είναι ότι λίγοι είναι αυτοί που μπορούν να το επισκεφτούν, λόγω της μεγάλης φτώχιας. Από την άλλη, βλέπεις ξεκάθαρα το τεράστιο γυάλινο κτίριο στη μέση της φωτογραφίας, το οποίο είναι... τράπεζα! Ω, ναι! Όλο αυτό είναι μία τράπεζα! Και υπάρχουν πολλές στην Τασκένδη!

Δε θα νιώσεις το καλοκαίρι όπως το έχεις συνηθίσει εδώ στο Ελλάδα. Πώς να το νιώσεις, αφού σε όλη την πόλη υπάρχουν πάρκα και κήποι με πανύψηλα δέντρα. Ένα πράγμα σα φυσικό ερκοντίσιον θα λέγαμε. Κάνε σκρολ ντάουν για να δεις φωτογραφίες.

Στα πάρκα αγαπημένα δέντρα των Ουζμπέκων είναι η ιπποκαστανιά:

....οι καλλωπιστικές μουριές...

...τα φρεσκοφυτεμένα πευκάκια...

...και δίπλα στα ποτάμια τα πλατάνια και πολλά άλλα.

Εικάζεται ότι οι ρίζες των Ουζμπέκων κρατάν από τη μακρινή λατινική Αμερική, και ότι συγγενεύουν με τους Ινδιάνους... Από τότε τους έμεινε, και όπου σταθούν κι όπου βρεθούν, φτιάχνουν μικρά ινδιάνικα χωριά...
Πλάκα κάνω φυσικά. Το σίγουρο είναι ότι όπου φυτεύουν ελατάκι, το προστατεύουν από τον ήλιο με μία μίνι τεντούλα. Και έτσι ο κήπος έξω από το δημαρχείο μοιάζει με κάμπινγκ στο Μάτσου Πίτσου.

Μέσα στα πάρκα θα δεις πολύχρωμα και περιποιημένα παρτέρια - σαν τούρτες, oder? - με κάθε λογής εποχιακά και μη φυτά:

Δες πώς είναι και οι κήποι μέσα στα σπίτια των Ουζμπέκων - αποκλειστικά μόνο στο Κηπολόγιο!

Μέσα στην πόλη στα πάρκα δεν θα σταματήσεις να βλέπεις κάθε λογής συντριβάνια - είπαμε, βρισκόμαστε σε όαση, και δεν ξέρουν πώς να πρωτοεκμεταλλευτούν το παραπανίσιο νερό. Κοιτώντας προσεκτικά, βλέπεις ένα παπί να κρατάει τα παπούτσια στο χέρι και να δροσίζεται κάτω από τα πιτσιλόνια.

Τέλος, και ενώ παινεύουμε τόσην ώρα τους Ουζμπέκους για το ατέλειωτο αστικό πράσινο που

εχουν, θα κράξω, γιατί πριν λίγες μέρες έκαναν την κουταμάρα του αιώνα. Την πρώτη Σεπτεμβρίου γιόρταζαν την ανεξαρτησία τους από τους σοβιετικούς και την ίδρυση του ουζμπέκικου κράτους. Για τις λιτές και χωρίς πολλά στρας και φλας εκδηλώσεις των εορτασμών, έφτιαξαν σε χρόνο ντετέ αυτό το πρόχειρο τσαντήρι, το οποίο μέσα σε πέντε μέρες από έτσι --->

..έγινε έτσι--->

 Και επειδή το πάρκο με τα δέντρα του απέναντι το έκρυβε το τσαντήρι...

Τα ξούρησαν όλα τα δέντρα από το ιστορικό πάρκο Σκβερ, και του δωσαν και κατάλαβε. Και καλά να πάθουν τα δέντρα που έκρυβαν το τσαντήρι!

 

Δες κι άλλο αστικό πράσινο:

Αστικό πράσινο (και καλά): Θεσσαλονίκη 1

Αστικό πράσινο (και καλά): Θεσσαλονίκη 2

Ένα όμορφο χωριό στα Γιαννιτσά

Vauban: μία καταπράσινη πόλη

Βόλτα στη Στουτγκάρδη

Προχώρα στον κήπο... »

Ιανουάριος: και τώρα τι κάνουμε;

Σε άφησα να ξεκουραστείς επίμονε κηπουρέ, αλλά ήρθε η ώρα να ανασκουμπωθείς και να καταπιαστείς και πάλι με θέματα σημαντικά, που άλλο δε μπορούν να περιμένουν: κλαδεύσεις!

• Καλό θα ήταν να τυλίξεις με νάιλον ή καλύτερα με λινάτσα τα φυτά που έχεις έξω και μπορεί να κινδυνεύουν από τις παγωνιές. Συνήθως, βέβαια, δε φυτεύουμε στους κήπους είδη που δεν αντέχουν στο ψύχος, αλλά ανάλογα με την περιοχή μπορεί να χρειαστεί να το κάνεις. Π.χ. αν ζεις βόρεια (όχι στη Φινλανδία) καλό θα ήταν να περιτυλίξεις τους χαμαίρωπές σου.
• Αν δεν έχεις κλαδευτήρι καλό, καθαρό, κοφτερό και όχι σκουριασμένο, η παπίτσα θα κάνει freeze εδώ και θα περιμένει να πας να πάρεις ένα. Μη τσιγκουνευτείς να πάρεις ένα ακριβό. Θα τα βγάλει τα λεφτά του και με το παρπάνω. Αν πάρεις ένα φτηνό, γιατί "ε, σιγά μωρέ, τη δουλειά του να κάνει", τότε σε 5 κλαδέματα θα βαρεθεί να κάνει τη δουλειά του, δε θα αντέξει για παραπάνω από ένα μήνα, και εσύ θα έχεις γεμίσει φουσκάλες στα χέρια. [Περιμένουμε να πάνε να πάρουν κλαδευτήρια μερικοί από εσάς....................................................................]
• Γυρίσατεεεεεεεε; Που έλεγε και η Καρέζη! Οι κλαδεύσεις μπορούν να αρχίσουν αυτή την εποχή, ή και νωρίτερα και τσούκου τσούκου να τελειώσουν μέχρι αρχές Μάρτη (το αργότερο).
  

Αν έχεις γλάστρες στο μπαλκόνι:

• Το κλαδευτήρι που αγόρασες λίγο νωρίτερα είναι ότι πρέπει!
  
• Καθάρισε όλα τα ξερά άνθη και τα ξερά κλαδιά. Αραίωσε τα αναρριχώμενα και κλάδεψε ότι ενοχλεί (εσένα ή το γείτονα). Κλάδεψε χαμηλά λαντάνες, διμορφοθήκες, βερονίκες, υπέρικα, και διάφορα πολυετή. Κλάδεψε τα φυτά σου για να τους δώσεις σχήμα και να κόψεις ότι πετάει δεξιά και αριστερά.

Αν έχεις κήπο:

• Το κλαδευτήρι που αγόρασες λίγο νωρίτερα είναι ότι πρέπει, αλλά μόνο για τα μικρά φυτά σου. Πρέπει να προμηθευτείς ένα μεγάλο ψαλίδι κλάδευσης (που με ένα χρατς κόβει πολλά λεπτά κλαδιά μαζί ---> για χαμηλά φυτά ή λεπτόκλαδους θάμνους), ένα πριόνι (θέλει προσοχή και λίγη δύναμη παραπάνω ---> για χοντρά κλαδιά δέντρων),  ένα μηχανοκίνητο μπορντουροψάλιδο (με βενζίνη, θέλει προσοχή στο χειρισμό, καλό είναι να το χειρίζεται ειδικευμένος εργάτης ---> για μεγάλους φράχτες και δέντρα). Αυτό το τελευταίο, εκτός του ότι θέλει προσοχή και χειρισμό από κάποιον ειδικό, είναι πανάκριβο και προτείνω να το νοικιάσεις από μαγαζιά που νοικιάζουν μηχανήματα.
  
• Δέντρα: κλάδεψε όλα τα δέντρα σου για να δώσεις σχήμα, και αραίωσε τα κλαδιά τους, για μπαίνει ελεύθερα φως και αέρας. Μην ξεχνάς όλο το χρόνο να καθαρίζεις από ολα τα δέντρα σου (καλλωπιστικά ή οπωροφόρα) τους λαίμαργους βλαστούς. Αυτοί οι φαγανοί βλαστοί είναι όσοι βγαίνουν πάνω στον κορμό του δέντρου, χαμηλά και δεν αποτελούν μέρος της κόμης του δέντρου. Αυτοί οι κακούργοι καθυστερούν την καλή ανάπτυξη του δέντρου σου, και πρέπει να εξαφανίζονται πάραυτα! Μην κλαδέψεις ακόμη τις ελιές σου.

• Θάμνοι και φράχτες: κλάδεψε τους στο σχήμα που θες ,αρκετά, μη λυπηθείς. Τους φράχτες (λέιλαντ, λεμονοκυπάρισσα, βιβούρνα, φωτίνιες, πυράκανθους, αγγελικές,  λιγούστρα, λιγουστρίνια, δάφνες, πικροδάφνες, κουμαριές, ελαίαγνους κτλ) με μεγάλη προσοχή, για να μη γίνει καμιά στραβή ψαλιδιά και φαίνεται άσχημα. Τους θάμνους (αμπέλιες, πυξάρια, τσιντόνιες κτλ) κλάδεψέ τους και αυτούς από ολες τις πλευρές ομοιόμορφα.

• Πολυετή - αρωματικά: κλάδεψε λεβάντες λεβαντίνες σε σχήμα μπάλας (φοριέται πολύ), δεντρολίβανα, ρίγανη και αραίωσε τη μέντα, το δυόσμο, την έρπουσα βίνκα, το μπούζι και ότι αλλό δείχνει ότι έχει παραμεγαλώσει και μπουρδουκλώνονται τα κλαδιά του. Όπως και στο μπαλκόνι,  κλάδεψε χαμηλά λαντάνες, διμορφοθήκες, βερονίκες, υπέρικα, και διάφορα πολυετή. Κλάδεψε τα φυτά σου για να τους δώσεις σχήμα και να κόψεις ότι πετάει δεξιά και αριστερά.

Αν έχεις κήπο και λεφτά:

• πάρε ένα συνεργείο με επαγγελματίες κηπουρούς, άσε τους να κάνουν όλη τη δουλειά με μεγάλη προσοχή και σωστό τρόπο, και πήγαινε στην αγορά για ψώνια. Είναι περίοδος εκπτώσεων και εσύ θα κάτσεις να κλαδεύεις;;;;;;;;;;;

Προχώρα στον κήπο... »

Σα βγεις στον πηγεμό για το φυτώριο...

Όταν αγοράζεις φυτά από φυτώρια, ανθοπωλεία κτλ, πρέπει να προσέξεις ορισμένα πράγματα, για να μη σε πιάσουν κότσο. Γιατί μην ξεχνάς ότι, πέρα από το ότι δίνεις τα ωραία σου λεφτουδάκια, θες να έχεις και ένα όμορφο και επιτυχές αποτέλεσμα στον κήπο ή στο μπαλκόνι σου. Και όχι λίγες μέρες μετά να τινάξουν τα πέταλα οι πετούνιες σου...

• Συνήθως τα εποχιακά λουλούδια τα πουλάν σε μικρά πλαστικά δοχεία (pot) τα οποία έρχονται κατευθείαν από τον κυρ παραγωγό. Να, σαν αυτά από κάτω. Αυτό γίνεται για οικονομία χώρου, χρόνου εργασίας και λιγότερα μεταφορικά. Αυτό βολεύει και εσένα, γιατί φαντάσου να έπρεπε να πάρεις 50 πανσέδες σε 50 μεγάλες γλάστρες! Η κατάθλιψη του πορτ μπαγάζ! Δηλαδή,  ο παραγωγός έχει πολλά ποτ στο θερμοκήπιό του, ρίχνει στο καθένα το σπόρο και βγαίνει το λουλουδάκι. Ναι, αλλά έλα που έχει πολλές παραγγελείες και τον πιέζει ο κυρ ανθοπώλης να του στείλει τους πανσέδες, γιατί ζητάν οι κυρίες για να βάλουν στα μπαλκόνια τους... Έτσι, ο καημενούλης ο πανσές, φτάνει στην κυρία μόλις έχει προλάβει να ξεπροβάλει. Και ακόμη δεν έχει αναπτύξει για τα καλά το ριζικό του σύστημα, και είναι μια σταλίτσα. Και πάει η κυρία να το φυτέψει, και της μένει στο ένα χέρι μια τούφα φύλλα και στο άλλο χέρι σκέτο χώμα. Γι' αυτό: διαλέγουμε λουλούδια που έχουν αναπτυχθεί, και που με λίγη προσπάθεια, αν τραβήξεις το φυτό βγαίνει μαζί με το χώμα σύσσωμο. Οκ;

• Από την άλλη, αν διαλέγεις φυτά σε μεγαλύτερες γλάστρες και δεις ότι από τις τρύπες της γλάστρας βγαίνουν ρίζες, είναι καλό. Σημαίνει ότι το φυτό έχει πιάσει και έχει ριζώσει για τα καλά. Αλλά αν το βγάλεις από τη γλάστρα και δεις ότι το χώμα είναι εξαφανισμένο και μόνο ρίζες υπάρχουν, τότε θα πρέπει να τις αραιώσεις με ένα κοφτερό κλαδευτήρι μπας και πάρουν καμιά ανάσα οι καψερές!
• Αν βρεις γλάστρες που έχουν γεμίσει με πολλά ζιζάνια και χόρτα, τότε παράτησέ τις εκεί και πάνε σε άλλο μαγαζί! Οι γλάστρες με ζιζάνια, δείχνουν ότι είναι παραμελημένες και απεριποίητες. Επίσης, το φυτό που είναι μέσα στη γλάστρα μπορεί να μην είναι και τόσο υγιές και εύρωστο, αφού τόσο καιρό τα αγριόχορτα του τρώνε το νερό και τις θρεπτικές ουσίες. 
• Αν πάλι βρεις γλάστρες με βρύα, μούχλα και πας να τις σηκώσεις και από κάτω έχει λίμνη, και πάλι θα σου πω να τις αφήσεις στην ησυχία τους! Η υπερβολική υγρασία δεν είναι φυσικά και ότι καλύτερο (εκτός αν πρόκειται για μπαμπού ή νούφαρα), αφού δημιουργεί μυκητιάσεις, μούχλα, βρύα και κακή υγεία στο φυτό.
• Αν βρεις φυτό που μπορεί να φαίνεται με την πρώτη εντύπωση τρισχαριτωμένο και φουντωτό, αλλά αν πας από κοντά παρατηρείς τρύπες ή κηλίδες ή σαν άσπρη σκόνη στα φύλλα, ή γυρισμένα και τσαλακωμένα φύλλα, παράτα το! Οι τρύπες μαρτυρούν:  ή ότι ο μικρός γιος του ανθοπώλη ανακάλυψε το διακορρευτή και παίζει ή ότι στο φυτό υπάρχει  κάμπια που περιδρομιάζει. Το δεύτερο μου φαίνεται πιο πιθανό. Οι κηλίδες ή άλλοι περίεργοι χρωματισμοί σημαίνουν κάποια ασθένεια ή έλλειψη θρεπτικών ουσιών. Τα γυρισμένα φύλλα σημαίνουν ότι υπήρχε ή υπάρχει ακόμη κάποιο έντομο. Και εσύ δεν είσαι νοσοκομείο για να το πάρεις το φυτό και να το περιθάλψεις! Άσε που μπορεί να κολλήσει και τα υγιή φυτά που ήδη υπάρχουν στον κήπο σου.

Προχώρα στον κήπο... »

Χειμωνιάτικα λουλούδια (κι άλλα!)

Ο χειμώνας δεν έχει να ζηλέψει τίποτε από την άνοιξη. Είναι και αυτός πολύ λουλουδιασμένος! Ελπίζω να έχεις φυτέψει ήδη μερικά απο τα χειμωνιάτικα λουλούδια, γιατί σου ετοιμάζω να σου βάλω καινούριο homework. Το Σάββατο σου επιτρέπω να πας για σκι, και Κυριακή (ενώ άλλοι θα συνωστίζονται για μια θέση στα λιφτ και ένα τσάι στο σαλέ) πάρε φτυάρι και γέμισε τον κήπο σου χρώμα.

Πρίμουλα: παρεξηγημένη απο πολλούς, επειδή αν δεν έχει άνθος είναι σα σαλάτα μαρούλι. Η καημενούλα... Και είναι τόσο γλυκιά! Μεγάλη ποκιλία σε χρώματα, ροζ, φουξ, κίτρινα, κόκκινα, πορτοκαλί, μωβ, χρυσολαδί και μπορντοροδοκόκκινα, διαλέχτεεεεε! Πάρε την πρίμουλα (Primula  acaulis) με τα χαμηλά και μικρότερα λουλουδάκια (πάνω φωτό) ή την άλληνε (Primula veris) με τα πιο ψηλά λουλούδια. Φύτεψε την πρίμουλα σε παρτέρια, γλάστρες, ζαρντινιέρες ή για μπορντούρα.

Βιολέτα: ένα φράγκο η βιολέτα, τσιγκολελέτα... Τι ένα φράγκο; Λιγότερο! Ούτε καν ευρώ! Μοσχομυριστή η καλή μας βιολέτα και φυσικά πολύχρωμη. Και επειδή είπαμε ότι ο κήπος μας μπορεί να είναι και δωρεάν, όταν ξεραθούν τα λουλούδια της βιολέτας τέλος εποχής (με τις ζέστες δηλαδή) μάζεψε τον σπόρο που θα βγάλει και φύλαξέ τον. Την επόμενη χρονιά το φθινόπωρο, σπείρε και το χειμώνα θα έχεις κούτρα φρέσκες βιολέτες! Οι βιολέτες μπορούν να μπουν στο κέντρο του παρτεριού (γιατί θα ψηλώσουν σε σχέση με άλλα εποχιακά, όπως η πρίμουλα και ο πανσές) ή να γεμίσεις μ'αυτές γλάστρες και ζαρντινιέρες στο μπαλκόνι σου.

Άλυσσος:  ο άλυσσος είναι πιο μικροκαμωμένος, πιο ντελικάτος και πιο γουστόζικος. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι η δαντέλα του κήπου! Θα τον βρεις αυτή την εποχή στα φυτώρια σε άσπρο, ροζ, κίτρινο και μωβ και μην ξεχνάς ότι πάνω από όλα θα τον βρεις μοσχομυριστό! Έχει πολύ γλυκιά και ασυνήθιστη μυρωδιά. Φύτεψέ τον με προσοχή σε γλάστρες στο μπαλκόνι σου, σε κρεμαστά δοχεία (για να μεγαλώσει και να κρέμεται από το δοχείο) ή σε μπορντουρίτσα γύρω γύρω στο παρτέρι σου.

 

Προχώρα στον κήπο... »