Κηπουρική for dummies: συλλογή σπόρων

Ήρθε ο καιρός που όλοι περιμένατε: η ώρα για να μαζέψουμε σπόρους. Πέρασε το καλοκαίρι και τα περισσότερα φυτά έχουν ξεράνει τα λουλούδια τους και τα έχουν κάνει καρπό, μέσα στον οποίο κρύβεται ο σπόρος. Εεεεεεπ, σε βλέπω. Πας να κάνεις ζάπινγκ και να φύγεις απ' το κηπολόγιο νομίζοντας ότι για να μαζέψεις σπόρους πρέπει να πας στο δάσος. Και φυσικά βαριέσαι. Κάνεις λάθος: κάνε μία βόλτα με τα πόδια στη γειτονιά σου, μία πιο μεγάλη βόλτα και στον πέρα μαχαλά και θα δεις πόσα φυτά θα συναντήσεις στο διάβα σου. Αλλά και στο δάσος να πας,  η εποχή ενδείκνυται για πικ νικ και παιχνίδια με τόπι.

Δεν είναι καθόλου δύσκολο να καταλάβουμε πού κρύβεται ο σπόρος και να τον συλλέξουμε. Κάνοντας μία μικρή έρευνα στο ξεραμένο λουλούδι, μπορούμε να εντοπίσουμε συνήθως μικρά μαύρα μπιλάκια, όπως στο νυχτολούλουδο (Mirabilis jalapa).

Άλλη πολύ συνηθισμένη περίπτωση είναι τα κρέμονται τσαμπιά από το κλαδί με καρπούς σαν φασολάκια ή σαν φαναράκια ή σαν φουσκωτές μπαλίτσες. Σε ένα συνηθισμένο φασολάκι (αυτό που το μαγειρεύουμε με σαλτσούλα και κάνουμε μέσα εκεί βουτιές, μιαμ) αν το ανοίξουμε θα βρούμε μέσα μικρά σποράκια. Έτσι, συμβαίνει και με τους σπόρους από τα φυτά. Το ανοίγετε και βγάζετε τα μαύρα σποράκια και είναι έτοιμα για αποθήκευση και μελλοντική σπορά. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στην περίπτωση φουσκωτές μπαλίτσες. Βγάζουμε τα μαύρα μπιλάκια που μοιάζουν με πιπέρι και είμαστε έτοιμοι. Χαρακτηριστικό τέτοιο φασολάκι θα βρείτε στις κουτσουπιές (Cercis siliquastrum)...

..και στην κεζαλπίνια (Caesalpinia sp.).

Οι σπόροι δεν κρύβονται μόνο σε φασολάκια ή σε φουσκωτές μπαλίτσες, αλλά μπορεί να είναι μικροί και να βρίσκονται κολλημένοι πάνω σε χνούδι ή σε ένα μικρό φτερό. Κάτι σαν μπαλάκι του badminton. Τέτοιο φυτό που κάνει σπόρους badminton είναι η γκαζάνια. Έτσι, ο σπόρος της μεταφέρεται πολύ εύκολα και μπορεί να γεμίσει το σύμπαν σε χρόνο μηδέν και να φυτρώσουν γκαζάνιες εδώ και κεί. Και παρακεί. Δες το σπόρο, σκέτο χνούδι.

Πότε πρέπει να μαζέψουμε το σπόρο; Όποτε θέλουμε; Όχι! Ο σπόρος πρέπει να συλλεχτεί από το φυτό αφού έχει ξεραθεί τελείως. Δε μαζεύουμε σπόρους που είναι ακόμη χλωροί, δηλαδή πράσινοι. Μαζεύουμε αυτούς που είναι ξεροί και έχουν χρώμα σκούρο, καφέ, μαύρο, σκούρο μπεζ. Και αν τους πιάσεις κάνουν χρατς χρουτς. Και μετά τις τους κάνουμε; Τους καθαρίζουμε από υπολείμματα από πέταλα, φύλλα, ξερό μίσχο και τους αποθηκεύουμε σε μέρο σκιερό και δροσερό. Πολλοί προτιμούν να βάζουν τους σπόρους από το κάθε φυτό σε διαφορετικά μικρά φακελάκια. Άλλοι σε μικροσκοπικά κουτάκια. Η παπίτσα χρησιμοποιεί με μεγάλη επιτυχία κουτάκια από φιλμ (φιλμ; τι είναι αυτό; κάτι σαν την κάρτα μνήμης;) ή κουτάκια από αναβράζοντα δισκία ή άλλα φάρμακα. Τα κουτάκια αυτά επιπλέον έχουν μέσα στο καπάκι τους κόκκους που προστατεύουν το περιεχόμενο από την υγρασία. Άλλοι πάλι παίρνουν κουτάκια με χωρίσματα και τα βάζουν εκεί. Προσοχή μην μπλεχτούν τα σπόρια μεταξύ τους! Εννοείται ότι γράφουμε απ' έξω από ποιο φυτό είναι ο σπόρος. Γιατί μέχρι την άνοιξη που θα τους σπείρουμε θα μας χτυπήσει την πόρτα ο Αλόις και πάει το όνομα του σπόρου...

Προχώρα στον κήπο... »

Λαχανόκηπος για το χειμώνα

Το κηπολόγιο είναι εδώ για να σου δώσει έναυσμα να καλλιεργήσεις τα δικά σου λαχανικά και το χειμώνα! Μπορεί να είχες το καλοκαίρι ζαρζαβάτια στον κήπο ή σε γλάστρες και να σου φάνηκε πολύ ζόρικη η διαδικασία: καθημερινό πότισμα, βοτάνισμα, δέσιμο σε καλάμια κτλ κτλ. Μην ξεχνάς ότι όλα αυτά συνέβησαν το καλοκαίρι. Ξέχασέ τα! Ανήκουν πια στο παρελθόν. Τα χειμωνιάτικα ζαρζαβάτια είναι πιο εύκολα στην καλλιέργεια, αφού μόνο και μόνο δε θα διψάν τόσο πολύ και μέσα στο χειμώνα δε θα φυτρώνουν τόσα ζιζάνια.

Μπορείς να φυτέψεις κατευθείαν έτοιμα μικρά φυτάκια. Τα πουλάν στα φυτώρια, ακόμη και σε μαγαζιά με γεωργικά εφόδια και φυτοφάρμακα στα κέντρα των πόλεων. Θα τα βρεις πολύ εύκολα. Τα έχουν μέσα σε μικρά μαύρα γλαστράκια ή σε δίσκους από φελιζόλ. Στην πρώτη περίπτωση ζητάς πόσα γλαστράκια θέλεις. Για να τα φυτέψεις βγάζεις τα φυτάκια σου με προσοχή από το γλαστράκι χωρίς να διαλυθεί η μπάλα και μείνει γυμνή η ρίζα. Στην περίπτωση του φελιζόλ και πάλι ζητάς πόσα θέλεις (κανείς δεν πρόκειται να σου δώσει όσα θέλει εκείνος!) και σου κόβουν ένα κομμάτι φελιζόλ, το οποίο έχει μικρές τρύπες διαμέτρου περίπου 2-3 εκατοστών μέσα στις οποίες βρίσκονται ριζωμένα τα φυτάκια σου. Πρόσεχε πώς θα τα βγάλεις από εκεί μέσα: άστα απότιστα μία δυο μέρες για να είναι ξερό το χώμα και να βγει με ευκολία η "μπάλα" του φυτού (χωρίς να διαλυθεί) μαζί με τη ρίζα. Μπορεί να σου φανούν υπερβολικά μικρά τα φυτάκια αυτά, αλλά δε χρειάζεται να είναι μεγαλύτερα. Θα μεγαλώσουν στον μπαξέ σου όσο πρέπει.

Τι φυτεύουμε; Αυτή την εποχή βρίσκεις μαρούλι, σγουρή σαλάτα, λάχανο και μπρόκολο. Τι; Σου φαίνονται βαρετά και δε σε ενθουσιάζει η ιδέα να τα φας και πάλι σκέτη σαλάτα; Το κηπολόγιο, γνωστό για την αγάπη του για το καλό και πολύ φαγητό, σου δίνει καμιά ιδέα παραπάνω, για να πεις στο μάγειρα τι να σου μαγειρέψει αύριο.

Μαρούλι και σγουρή: φρικασέ με μοσχαράκι. Τι να πω; Και μόνο στο άκουσμα τρέχουν τα σάλια μου νυχτιάτικα.

Μπρόκολο: ξέχνα τη βαρετή σαλάτα και φτιάξε σουφλέ μπρόκολο με λιωμένα τυριά στο φούρνο. Ποίημα σου λεω!

Λάχανο: μπορστ δαγκωτο. Τι είναι το μπορστ;

Προχώρα στον κήπο... »

Λαχανόκηπος σε ξενοδοχείο

Η παπίτσα εντόπισε σε ένα ξενοδοχείο στη Χαλκιδική (ονόματα δε λέμε, το τζάμπα απόθανε) έναν πανέμορφο λαχανόκηπο. Δίπλα στην είσοδο του ξενοδοχείου έστησε ο ξενοδόχος ένα μπαξέ με ζαρζαβατικά και ένα κήπο με αρωματικά φυτά. Είναι πολύ όμορφα στημένος ο κήπος και φροντισμένος. Φυσικά αποτελεί καταπληκτικό κράχτη για τους ξανθούς Ευρωπαίους που επισκέπτονται το ξενοδοχείο και τις μελιτζάνες και τα κολοκυθάκια τα έχουν σε μεγάλη εκτίμηση. Δες πιο κάτω φωτογραφίες από τον μπαξέ, νομίζω θα σ' αρέσουν. Έχεις και συ ξενοδοχείο; Στήσε και συ τον μπαξέ σου!

Να ο κήπος με τα αρωματικά φυτά. Μπροστά στο καθένα ο κηπουρός έβαλε χαριτωμένες ταμπελίτσες με τα ονόματά τους σε τρεις γλώσσες. Isn't it so cute?

Να και ο λαχανόκηπος με τα ζαρζαβάτια.

Ουπς, μα τι είναι αυτό; Είναι ένας κάδος κομποστοποίησης. Όλα τα σκέφτηκε ο ξενοδόχος. Ελπίζω το χειμώνα να μη ρημάζει όλο αυτό το αριστούργημα.

Προχώρα στον κήπο... »

Σεπτέμβριος: και τώρα τι κάνουμε;

Φτάνει πια με τα μπάνια. Γυρίστε πίσω και αφοσιωθείτε στο σπίτι, στην οικογένεια και στη μελέτη (οι μαθητές - φοιτητές και οι απανταχού wannabe σοφοί). Αν και τώρα που το σκέφτομαι, νομίζω ότι για να μη σας πιάσει κατάθλιψη που το καλοκαίρι δεν είναι πια εδώ, πρέπει να ασχοληθείτε με κάτι πιο δημιουργικό και χαρούμενο. Όπως, με το να οργανώνετε μπάρμπεκιου στην πίσω αυλή ή να καλείτε φίλους για τις τελευταίες καλοκαιρινές μπύρες στο μπαλκόνι τρώγοντας τσιτσιρισμένο chorizo και φοφίκο.

Καλά βρε, και θα 'ρθουν οι φίλοι και θα δουν τα χάλια σας στο μπαλκόνι; Θα έρθει η ζμπεθέρα και θα δει το αίσχος στον κήπο; Μήπως να πιάσετε δουλειά στον κήπο, πριν αρχίσετε τα αντικαταθληπτικά πάρτυ; Ε; Λέω μήπως...

Το καλοκαίρι ήρθε και έφυγε (Schade...) και ενώ μας χάρισε πολύχρωμα λουλούδια, άφησε πίσω του συντρίμμια. Άλλοι φύγατε και έμειναν απότιστα τα φυτά για μέρες, άλλοι τα ποτίζατε αλλά ο άτιμος ο καύσωνας τα ρήμαξε, άλλοι δεν πατήσατε το on στον προγραμματιστή, και άλλοι δεν διαβάσατε τις καλοκαιρινές οδηγίες ποτίσματος στο κηπολόγιο. Έτσι, είμαι σίγουρη ότι βρεθήκατε με ξερά φυτά και με άλλα να χαροπαλεύουν. Πρέπει, λοιπόν, να κάνετε μία επιχείρηση "σκούπα" και να καθαρίσετε τον κήπο και το μπαλκόνι σας από ό,τι ξερό κυκλοφορεί και να κόψετε όσα λουλούδια έχουν ξεραθεί, για να δώσουν τα ανθοφόρα φυτά σας κι άλλα νέα άνθη. Η παπίτσα, φέτος το καλοκαίρι, έκανε αυτή τη δουλειά ήδη 2 φορές στο μπαλκόνι. Ε, ψιτ, σηκώνουμε και τις γλάστρες και σκουπίζουμε και από κάτω. Σίγουρα θα μαζέψετε σακούλες με ξερά φύλλα, πεσμένα κλαδιά, πεταμένα μανταλάκια, και πεταμένα χώματα. Στο τέλος θα έχετε ένα μπαλκόνι με τακτοποιημένα γλαστράκια, να σαν αυτό.

Ο καιρός δρόσισε, ο ήλιος δε μας χαμογελάει πονηρά και η θερμοκρασία έπεσε, ζντουπ! Έτσι, λοιπόν, άνετα μπορείτε να επαναφέρετε τους προγραμματιστές σας στο 100% ή και λιγότερο και στα μπαλκόνια να ποτίζετε και κάθε 3 μέρες. Ανάλογα με την περιοχή πάντα, τα έχουμε πει αυτά. Στην Ιεράπετρα ο καιρός δεν είναι όπως και στη Νέα Ζίχνη.

Ήρθε ο καιρός που όλοι περιμέναμε. Λύσσαξε το παπί να σας απαγορεύει τις φυτεύσεις το καλοκαίρι. Αλλά τώρα που άνοιξαν τα σχολεία και η διεθνής έκθεση (άσχετα, αλλά συμβαίνουν) μπορείτε να καταπιαστείτε με φυτεύσεις. Σε κήπο και σε γλάστρες. Απαγορεύονται ακόμη όμως δια ροπάλου οι φυτεύσεις κωνοφόρων, οι μεταφυτεύσεις από γλάστρα σε γλάστρα ή από γλάστρα σε χώμα της ελιάς. Περιμένουμε να χειμωνιάσει...ταπ ταπ ταπ...Τι; Πώς φυτεύουμε; Να, δες εδώ, έχουμε πει σε παλιότερο μάθημα.

Σιγά σιγά πρέπει να αποφασίσετε τι βολβούς φθινοπωρινής φύτευσης θέλετε να φυτέψετε και να ετοιμάσετε τις γλάστρες και τα παρτέρια σας. Τουλίπες; Ζουμπούλια; Έχει ένα σωρό. Και δύο σωρούς μη σου πω.
Μέσα στα παρτέρια του κήπου σε περιμένει πολύ δουλειά. Ελπίζω να μη τα άφησες στο έλεος του Θεού όλο το καλοκαίρι και να έγιναν τα χόρτα και τα ζιζάνια οι κυρίαρχοι του κήπου. Αφού λοιπόν βοτανίσεις, πιάσε το τσαπάκι σου και το σκαλιστήρι σου και σκάλισε το χώμα στα παρτέρια. Ένα καλό σκάλισμα είναι πολύ ευεργετικό για τα φυτά. Βελτιώνει τη δομή του εδάφους, αερίζεται το έδαφος και το χώμα γίνεται αφράτο και γίνεται καλύτερη η αποστράγγιση του νερού. Λένε ότι το καλό σκάλισμα είναι ισάξιο του λιπάσματος. Αλλά και να μην είναι έτσι, ετοιμαστείτε να λιπάνετε σιγά σιγά τα φυτά σας μετά το σκάλισμα.

Προχώρα στον κήπο... »