Κηπουρική for dummies: κλάδεμα

Πολλοί μας ρωτάτε "γιατί κλαδεύουμε ή πότε ενα φυτό χρειάζεται κλάδεμα".
Η απάντηση σίγουρα δε μπορεί να δωθεί σε λίγες γραμμές. Ούτε σε πολλές.

Κλάδεμα μπορεί να χρειάζεται ένα φυτό, γιατί είναι πολύ ψηλό, έχει αραιό φύλλωμα, θέλουμε να δώσουμε σχήμα, έχει κάποια ασθένεια, είναι πολύ πυκνό, ενοχλεί τα διπλανά φυτά κτλ.

Σήμερα θα δεις την περίπτωση που έχει μείνει ακλάδευτο το φυτό,  έγινε πολύ ψηλό και έχει πολύ αραιό φύλλωμα.

Παράδειγμα 1: ακλάδευτος θάμνος - γυμνά κλαδιά

Εδώ βλέπεις ένα θάμνο (αγγελική) που έχει κατά κύριο λόγο γυμνά κλαδιά και φύλλα μόνο στις κορυφές. Η αγγελική αυτή μεγάλωνε μάλλον ανάμεσα σε πολλές άλλες γλάστρες και έτσι δεν έφτανε ο ήλιος στα χαμηλά κλαδιά της. Έβγαλε φύλλα μόνο στις κορυφές., εκεί όπου έφτανε ο ήλιος. Ο παραγωγός την άφησε ακλάδευτη για να πουληθεί μαζί με τις άλλες ίδιου ύψους σε κάποια μαζική πώληση. Και πάλι δε θα φαίνεται μέσα στο μπουλούκι! Όταν όμως φυτευτεί, θα κάνει μπαμ!

Εδώ βλέπεις ένα θάμνο (άντζελα και πάλι) που έχουν λυγίσει τα ψηλά και λεπτά κλαδιά  του. Ο θάμνος έχει σωριαστεί και σέρνεται στα πατώματα, γιατί δεν άντεξε να κρατάει όρθια τα λεπτά, ψηλά και γυμνά κλαδιά του.

Και στις δύο περιπτώσεις, έπρεπε να κλαδευτούν οι αγγελικές για να μειωθεί μεν το ύψος τους, να αυξηθεί δε ο όγκος τους. Κλαδεύοντάς τις στις κορυφές, περιορίζεις την κατακόρυφη ανάπτυξη και ευνοείς την οριζόντια. Δίνεις στο φυτό την ευκαιρία να "πετάξει" μάτια σε όλο το υπόλοιπο μήκος των κλαδιών. Να, έτσι:

Και τα μάτια θα φουσκώσουν και θα δώσουν γυαλιστερά, φρέσκα και λαχταριστά φύλλα.

´Ετσι, αφού το κλαδεύσεις, το φυτό σου δε θα έχει υπερβολικό ύψος ώστε να μη μπορεί να σταθεί όρθιο, δε θα έχει γυμνά κλαδιά και θα έχει όμορφο πυκνό φύλλωμα.

Προχώρα στον κήπο... »

Κήποι του κόσμου: Krohn Conservatory, Cincinnati, OH

Οι βόλτες στους βοτανικούς κήπους, στα πάρκα και στα θερμοκήπια συνεχίζονται ακάθεκτες. Στο σημερινό επεισόδιο θα πεταχτούμε, φλιπ, στην άλλη μεριά του Ατλαντικού. Θα πάμε στα βάθη της Αμερικής και θα ανακαλύψουμε ένα θερμοκήπιο κρυμμένο μέσα στο δασάκι του Mount Adam's στο Cincinnati του Ohio. Πάμε στο Krohn Conservatory.

Έχουν φυτέψει πολύ τακτοποιημένα σε ένα παρτερουλίνι και ανάμεσα σε μπλε γυαλάκι για να κάνει αντίθεση (μα τι στάιλινγκ!)  αυτές τις γκουσμάνιες (Gusmania sp.) και ομολογουμένως δείχνουν πολύ λαχταριστές. Μα, τι είναι αυτές οι μαύρες τούφες που προεξέχουν πάνω αριστέρα; Ας κάνουμε ένα ζουμ να δούμε.

Πρόκειται για το Black Mondo Grass (Ophiopogon planiscapus 'Arabicus'). Δες στην παρακάτω φωτογραφία, αποκλειστικότητα του λατρεμένου σου Κηπολογίου, το Black Mondo Grass και πες μου: δεν ξεφεύγει πολύ από τα συνηθισμένα; Ιντίντ ξεφεύγει. Είναι σα να βγήκε από κάποιο άλλο παράλληλο σύμπαν. Έλα, δε χαζεύουμε! Πάμε παρακάτω.

Α! Το ινδιάνικο χωριό! Όμορφη κατασκευή που πλαισιώνεται από Λίλιουμ (Lilium candidum) που τα λουλούδια τους είναι ολόλευκα και θυμίζουν τρομπέτες. Του του ρουρουυυυ. Στη μέση και πάνω στο πέτρινο υπερκασπώ βλέπεις μια ορχιδέα. Ξοπίσω στο πρανές-παρτέρι έχει πυκνοφυτεμένα ένα κάρο φιόρα. 

Έχει κι άλλο μπαμπα-στρούμφ; Ναι, έχει.

Θες να ανοίξεις ένα κρασάκι να πιεις στην υγειά σου και δεν έχεις τιρμπουσόν; Κανένα πρόβλημα. Οι κηπουροί του θερμοκηπίου μερίμνισαν για να μη μείνεις έτσι. Κούρεψαν αυτές τις Αριζόνες (Cupressus arizonica) και τους έδωσαν αυτή την πολύ φουρφουριστή μορφή. Τα επιτηδευμένα κλαδέματα και τα διαμορφωμένα φυτά σε σχήμα αρκουδάκι, μπάλα μπάσκετ και πον πον μου τη δίνουν και βγάζω καντήλες. Αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση, δε ξέρω, μ' άρεσαν πολύ. Ίσως γιατί μ' άρεσε το όλο κόνσεπτ με τις μπλε μπάλες και το μπλε γυαλάκι. Α, δυο παγκάκια. Ας ξαποστάσουμε λίγο.

Δε θα μπορούσε από ένα θερμοκήπιο να λείπει η ζούγκλα και το τροπικό δάσος ή rainforest ή Regenwald ή όπως θέτε πέστε το. Η στιγμή που περπατάς μέσα σ' αυτό το δάσος έχει ένα θετικό και ένα αρνητικό. Το καλό είναι ότι είναι πολύ εντυπωσιακό και πλούσιο. Το κακό είναι ότι συνειδητοποιείς ότι θα έπρεπε να έχεις έρθει με μαγιώ, γιατί νιώθεις από την πολύ ζέστη και υγρασία ότι αρχίζεις να λιώνεις... να χάνεσαι... να μην αντέχεις άλλο τροπικό δάσος.  Σου 'ρχεται ντουβρουτζάς. Και μετά μόλις βγεις έξω στον ψοφίνγκο, παθαίνεις κλιματολογικό σοκ.

Ποπο, πέρασε η ώρα. Πήγε τρεις και δέκα. Να πηγαίνουμε σιγά σιγά. 

Ο κινέζικος κήπος στη Ζυρίχη
Βοτανικός κήπος Wilhelma στη Στουτγκάρδη
Βοτανικός κήπος στο Freiburg
Εξωτικοί κήποι στη Χαβάη

Προχώρα στον κήπο... »

Αστικό πράσινο (και καλά): Θεσσαλονίκη

Ένα απο τα μεγαλύτερα πρόβληματα που παρουσιάζουν οι δενδροστοιχίες της Θεσσαλονίκης είναι οι μικροί χώροι στους οποίους είναι φυτεμένα τα δέντρα. Το ίδιο βλέπεις να συμβαίνει με πλατάνια, λεύκες, πεύκα, ευκαλύπτους, ακακίες και ένα κάρο άλλα είδη. 

Το αποτέλεσμα το βλέπεις στο παρακάτω φωτογραφικό ρεπορτάζ που έγινε από τη συντακτική ομάδα του κηπολογίου.

Οι παρακάτω ευκάλυπτοι φυτεύτηκαν σε μικρές τρυπούλες και μετά από χρόνια έγιναν πελώριοι. Δες μέχρι ποιον όροφο φτάνει ο ευκάλυπτος! Μέχρι τον 5ο όροφο!

Έχει γίνει τεράστιος και κρέμεται πάνω από τα κεφάλια των περαστικών σα το εκκρεμές του Φουκώ. Η παπίτσα δεν έχει δει από κοντά το εκκρεμές του Φουκώ για να έχει άποψη, ούτε τον ίδιο το Φουκώ, αλλά γράφουμε και καμιά σάλτσα κάπου κάπου.

Στη βάση του είναι που γίνεται ο μεγάλος χαμός. Έχουν σπάσει οι πλάκες του πεζοδρομίου και οι ρίζες θέλουν να βγουν έξω και να κάνουν την επανάστασή τους. Όλο το δέντρο νιώθει σα  να πηγαίνει πρώτη γυμνασίου, αλλά φοράει ακόμη το βαφτιστικό του κουστουμάκι. Το βελάκι δείχνει το δρόμο στο κοάλα για να σκαρφαλώσει. Τι; Δε ζουν κοάλα στην Ελλάδα; Ευκάλυπτοι τότε γιατί ζουν;

Αν δε χόρτασες αστικό πράσινο, σου το δίνουμε απλόχερα να το μελετήσεις:

• Αστικό πράσινο (και καλά): Θεσσαλονίκη
• Αστικό πράσινο: Ουζμπεκιστάν
• Αστικό πράσινο: Στουτγκάρδη

Προχώρα στον κήπο... »

Extra tips για τις εργασίες Φεβρουαρίου

Επειδή σε συμπάθησα φίλε αναγνώστη, είπα να σου κάνω δώρο μερικά τιπς ακόμη για τις δουλειές Φεβρουαρίου.

Έχεις γλυτσίνια στον κήπο σου (Wisteria sinensis.);  Πολύ πιθανό να έχει μεγαλώσει πολύ και να έχει πνίξει τοίχους, πέργκολες και το σύμπαν όλο. Έτσι θα γίνει και χειρότερα αν δεν την κλαδέψεις. Ήρθε η ώρα να το κάνεις. Κλάδεψέ την γερά, μη φοβηθείς και μη τη λυπηθείς και αραίωσε τα κλαδιά που περιπλέκονται. Σε περίπου δυο μήνες από τώρα που μιλάμε θα αρχίσει να ανθίζει και δεν πρέπει να το χάσεις με τίποτε. Τι; Δε θυμάσαι ποια είναι η γλυτσίνια; Εμείς είμαστε εδώ.

Αν έχεις μικρά κενά στα παρτέρια σου ανάμεσα στους θάμνους και τα πολυετή και δεν ξέρεις πώς να τα καλύψεις, θα σου πω μια ιδέα. Να φυτέψεις βολβούς. Και την άνοιξη θα ανθίσουν και θα είναι μούρλια.

Χμ, τώρα που το σκέφτομαι, ξαναχμ...

Είναι λίγο αργά, έπρεπε να τους είχες φυτέψει το φθινόπωρο. Αλλά και πάλι, κάτι σκέφτηκα να σου προτείνω. Μπορείς να βρεις έτοιμους φυτρωμένους βολβούς στο εμπόριο. Εσύ απλά θα τους φυτέψεις και σε λίγο καιρό θα είναι όλα όπως σου τα υποσχέθηκα, μούρλια.

Προχώρα στον κήπο... »

Ο φράχτης όπως τον θες 3 - Πικροδάφνη

Πικροδάφνη (Nerium oleander)

Είσαι κλασσικός τύπος. Δε ξεφεύγεις απ' τα συνηθισμένα. Δεν κάνεις παρακινδυνευμένες κινήσεις. Ψάχνεις κάτι σίγουρο και δοκιμασμένο που θα δώσει ένα διαχρονικό χαρακτήρα στον κήπο σου και δε θα σε βγάλει ποτέ εκτός μόδας. Σ' αρέσουν τα ταξίδια στην εθνική οδό; Καλά σε κατάλαβα. Το κηπολόγιο ξέρει τι θέλεις. Και γι' αυτό σου προτείνει να φτάξεις ένα φράχτη με πικροδάφνες.

• Αειθαλής πλατύφυλλος θάμνος, καταπράσινος όλο το χρόνο στον κήπο σου.
• Πολύ γρήγορη ανάπτυξη. Τσουπ, για πότε θα ξεπεταχτεί χαμπάρι δε θα πάρεις.
• Φτιάχνει καταπράσινο, φουντωτό και λουλουδιασμένο για πολλούς μήνες φράχτη.
• Ανθίζει την άνοιξη και τα χρωματιστά (ροζ, φουξ, λευκά, κίτρινα, σομόν) λουλούδια του κρατάν μέχρι το φθινόπωρο.
• Από απαιτήσεις; Κυριλέ. Το νεράκι του μόνο θέλει, αλλά και αν το ξεχάσεις είναι μαθημένη η πικροδάφνη. Δε θα σου κρατήσει κακία.
• Πολύ οικονομική λύση. Συμφέρει να επιλέξεις πικροδάφνη αν έχεις πολλά μέτρα να καλύψεις.

Τι να προσέξεις:

• Φύτευση το ένα δίπλα στο άλλο σε απόσταση περίπου 0,70μ.
• Φύτευση όλο το χρόνο, αλλά αν αποφύγεις τον Ιούλιο και τον Αύγουστο θα είναι σαφώς καλύτερα.
• Ρίξε τυρφόχωμα μέσα στον κάθε λάκκο. Διαμόρφωσε λάκκους  γύρω από τον κάθε κορμό για να κρατάει νερό και να κάνεις οικονομία.
• Πιθανός εχθρός της πικροδάφνης: ψείρες. Ψεκάζεις με κατάλληλο εντομοκτόνο, αλλά να ξέρεις είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα εμφανιστούν. Επίσης, οι πικροδάφνες κάνουν καρκινώματα (σκληρά εξογκώματα στα κλαδιά και τα φύλλα) τα οποία μπορείς μόνο να τα κλαδέψεις, να τα κάψεις και να απολυμάνεις τα εργαλεία.
• Όταν μεγαλώσει και φουντώσει ο φράχτης σου κάνε ένα καλό κλάδεμα για να τον διαμορφώσεις. Επίσης, όταν μεγαλώσει πολύ και είναι πυκνή σε φύλλωμα πάνω και γυμνή από φύλλωμα χαμηλά, κλάδεψε με πριόνι 2-3 χοντρά κλαδιά κοντά στη βάση τους για να πετάξουν χαμηλά φρέσκα φύλλα.

 

Κι όλα αυτά μαζί φτιάχνουν φράχτη. Να, έτσι:

Δε σ' άρεσε αυτός ο φράχτης; Διάλεξε έναν άλλο, μικρό, μεγάλο, πράσινο, κόκκινο:

Φράχτης με λέιλαντ
Φράχτης με ελαίαγνο
Φράχτης με φωτίνια
Φράχτης με αγγελική
Φράχτης με ρυγχόσπερμο
Φράχτης με βερβερίδα
Φράχτης με πυξάρι

Προχώρα στον κήπο... »

Κήποι του κόσμου: Wilhelma Botanischer Garten, Στουτγκάρδη

Ο βοτανικός κήπος της Στουτγκάρδης Wilhelma είναι από τους πολύ όμορφους βοτανικούς κήπους. Είναι αρκετά μεγάλος και μπορείς άνετα να περάσεις εκεί μέσα τη μέρα σου. Να πάρεις νεράκι, σαντουιτσάκι και ένα γούοκμαν (Τι λέει; Ποιο γούοκμαν; Δε της είπαν ότι ανακαλύφτηκε το άι ποντ;) και να βολτάρεις πάνω κάτω με το παρεάκι σου. Έτσι κάπως φανταζόταν και το παπί ότι θα είναι η βόλτα στον κήπο αυτό. Αλλά ένεκα που έπρεπε να προλάβει το τρένο, είδε τον κήπο εν τάχει και έβγαλε φωτογραφίες εν κινήσει. 

Δες ένα μάτσο κάκτους ολοστρόγγυλους και φουσκωμένους. Γεμάτοι αγκάθια που περιμένουν να ακόυσουν κάποιο "άουτς" από κάποιον απρόσεχτο περαστικό.

Παρακάτω, αγαπητοί αναγνώστες, βλέπετε κι άλλους κάκτους πανήψυλους και επίσης τσιμπιχτερούς. Αν προσέξεις είναι πολύ ψηλότεροι από έναν μάστορα με κόκκινο-μαύρο μπουφάν που φαίνεται αριστερά.

Στο τμήμα Αμαζονίου έχουν φτιάξει κορμούς με επίφυτα, ημιεπίφυτα, αναρριχώμενα και ένα κάρο άλλα περίεργα πλάσματα της φύσης. Όλα τα κορίτσια μαζί: τιλάνσιες, γκουσμάνιες, βρομέλιες, βρίζιες.

Εδώ ένα κοντινό με χρώματα παραφορτωμένα, για  να εντυπωσιάσουμε το αναγνωστικό κοινό και να κάνουμε πειράματα στο φωτο-πρόγραμμα.

Προχωρώντας στον κήπο συναντάμε το μπανανο-δάσος...

...πιο κάτω το ανθουριο-δάσος...

...και φυσικά δε θα μπορούσε να λείπει το φοινικόδασος.

Για το τέλος σου άφησα το πιο εντυπωσιακό. Το τμήμα με τις αζαλέες. Το κηπολόγιο σου έχει δείξει πώς να συμπεριφέρεσαι στις αζαλέες για να μην τα πάρουν στο κρανίο και γκαγκανιάσουν. Και οι υπεύθυνοι του κήπου της Wilhelma τι νομίζεις; Κηπολόγιο διαβάζουν και μπορούν να τις φροντίσουν. Μουαχαχαχα.

Κάνε βόλτα σε ένα κάρο βοτανικούς κήπους:
Ο κινέζικος κήπος στη Ζυρίχη
Βοτανικός κήπο στο Cincinnati, USA
Βοτανικός κήπος στο Freiburg
Εξωτικοί κήποι στη Χαβάη

Προχώρα στον κήπο... »

Φεβρουάριος: και τώρα τι κάνουμε;

Σε άφησα να ξεκουραστείς επίμονε κηπουρέ, αλλά ήρθε η ώρα να ανασκουμπωθείς και να καταπιαστείς και πάλι με θέματα σημαντικά, που άλλο δε μπορούν να περιμένουν: κλαδεύσεις!

• Αν δεν έχεις κλαδευτήρι καλό, καθαρό, κοφτερό και όχι σκουριασμένο, η παπίτσα θα κάνει freeze εδώ και θα περιμένει να πας να πάρεις ένα. Μη τσιγκουνευτείς να πάρεις ένα ακριβό. Θα τα βγάλει τα λεφτά του και με το παρπάνω. Αν πάρεις ένα φτηνό, γιατί "ε, σιγά μωρέ, τη δουλειά του να κάνει", τότε σε 5 κλαδέματα θα βαρεθεί να κάνει τη δουλειά του, δε θα αντέξει για παραπάνω από ένα μήνα, και εσύ θα έχεις γεμίσει φουσκάλες στα χέρια. [Περιμένουμε να πάνε να πάρουν κλαδευτήρια μερικοί από εσάς....................................................................]

Αν έχεις γλάστρες στο μπαλκόνι:

• Το κλαδευτήρι που αγόρασες λίγο νωρίτερα είναι ότι πρέπει!
  
• Καθάρισε όλα τα ξερά άνθη και τα ξερά κλαδιά. Αραίωσε τα αναρριχώμενα και κλάδεψε ότι ενοχλεί (εσένα ή το γείτονα). Κλάδεψε χαμηλά λαντάνες, διμορφοθήκες, βερονίκες, υπέρικα, και διάφορα πολυετή. Κλάδεψε τα φυτά σου για να τους δώσεις σχήμα και να κόψεις ότι πετάει δεξιά και αριστερά.

Αν έχεις κήπο:

• Το κλαδευτήρι που αγόρασες λίγο νωρίτερα είναι ότι πρέπει, αλλά μόνο για τα μικρά φυτά σου. Πρέπει να προμηθευτείς ένα μεγάλο ψαλίδι κλάδευσης (που με ένα χρατς κόβει πολλά λεπτά κλαδιά μαζί ---> για χαμηλά φυτά ή λεπτόκλαδους θάμνους), ένα πριόνι (θέλει προσοχή και λίγη δύναμη παραπάνω ---> για χοντρά κλαδιά δέντρων),  ένα μηχανοκίνητο μπορντουροψάλιδο (με βενζίνη, θέλει προσοχή στο χειρισμό, καλό είναι να το χειρίζεται ειδικευμένος εργάτης ---> για μεγάλους φράχτες και δέντρα). Αυτό το τελευταίο, εκτός του ότι θέλει προσοχή και χειρισμό από κάποιον ειδικό, είναι πανάκριβο και προτείνω να το νοικιάσεις από μαγαζιά που νοικιάζουν μηχανήματα.
  
• Δέντρα: κλάδεψε όλα τα δέντρα σου για να δώσεις σχήμα, και αραίωσε τα κλαδιά τους, για μπαίνει ελεύθερα φως και αέρας. Μην ξεχνάς όλο το χρόνο να καθαρίζεις από ολα τα δέντρα σου (καλλωπιστικά ή οπωροφόρα) τους λαίμαργους βλαστούς. Αυτοί οι φαγανοί βλαστοί είναι όσοι βγαίνουν πάνω στον κορμό του δέντρου, χαμηλά και δεν αποτελούν μέρος της κόμης του δέντρου. Αυτοί οι κακούργοι καθυστερούν την καλή ανάπτυξη του δέντρου σου, και πρέπει να εξαφανίζονται πάραυτα! Μην κλαδέψεις ακόμη τις ελιές σου.

• Θάμνοι και φράχτες: κλάδεψε τους στο σχήμα που θες ,αρκετά, μη λυπηθείς. Τους φράχτες (λέιλαντ, λεμονοκυπάρισσα, βιβούρνα, φωτίνιες, πυράκανθους, αγγελικές,  λιγούστρα, λιγουστρίνια, δάφνες, πικροδάφνες, κουμαριές, ελαίαγνους κτλ) με μεγάλη προσοχή, για να μη γίνει καμιά στραβή ψαλιδιά και φαίνεται άσχημα. Τους θάμνους (αμπέλιες, πυξάρια, τσιντόνιες κτλ) κλάδεψέ τους και αυτούς από ολες τις πλευρές ομοιόμορφα. Επίσης, αν θες ο φράχτης σου να ψηλώσει κι άλλο, μη κόψεις τον επικόρυφο βλαστό, δηλαδή το βλαστό στην κορυφή που μεγαλώνει προς τα πάνω.

• Πολυετή - αρωματικά: κλάδεψε λεβάντες λεβαντίνες σε σχήμα μπάλας (φοριέται πολύ), δεντρολίβανα, ρίγανη και αραίωσε τη μέντα, το δυόσμο, την έρπουσα βίνκα, το μπούζι και ότι αλλό δείχνει ότι έχει παραμεγαλώσει και μπουρδουκλώνονται τα κλαδιά του. Όπως και στο μπαλκόνι,  κλάδεψε χαμηλά λαντάνες, διμορφοθήκες, βερονίκες, υπέρικα, και διάφορα πολυετή. Κλάδεψε τα φυτά σου για να τους δώσεις σχήμα και να κόψεις ότι πετάει δεξιά και αριστερά.

Αν έχεις κήπο και λεφτά:

• πάρε ένα συνεργείο με επαγγελματίες κηπουρούς, άσε τους να κάνουν όλη τη δουλειά με μεγάλη προσοχή και σωστό τρόπο, και πήγαινε στην αγορά για ψώνια. Είναι περίοδος εκπτώσεων και εσύ θα κάτσεις να κλαδεύεις;;;;;;;;;;;

Προχώρα στον κήπο... »